Claude Afet Desteği · Sosyal Sorumluluk Projesi Claude4Good

İstanbul Depremi Bilgi ve Hazırlık Merkezi

Gençler için hazırlanmış bir bilinçlendirme ve eğitim kaynağı: Marmara'da beklenen olası büyük depremle ilgili öne çıkan uzman görüşlerini, canlı deprem verisi kaynaklarını ve basit bir hazırlık aracını tek yerde topladık — herkesin anlayabileceği sadelikte.

Bu sayfa bir yapay zekâ derlemesidir, resmî bir kaynak değildir. Depremin kesin tarihini önceden bilmek bilimsel olarak mümkün değildir. Güncel ve resmî bilgi için her zaman AFAD ve Kandilli Rasathanesi'ni takip edin.

VAKA İNCELEMESİ · 23 Nisan 2025

Fay Zaten Bir Kez Konuştu

Bu panelde konuştuğumuz "beklenen İstanbul depremi" soyut bir olasılık değil. Nisan 2025'te gerçek, ölçülebilir bir önizlemesini yaşadık.

M6,2Büyüklük (Mw)
13 snSarsıntı süresi
450+Artçı sarsıntı

23 Nisan 2025 Çarşamba günü saat 12.49'da, Marmara Denizi'nde Silivri açıklarında 6,2 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. AFAD'ın Deprem Bilim Kurulu, kırılmanın tam olarak bu sayfada anlattığımız mekanizmayla — Kuzey Anadolu Fayı'nın sağ yanal doğrultu atımlı hareketiyle — oluştuğunu doğruladı: yaklaşık 15 km uzunluğunda bir segment, yaklaşık 30 cm kaydı. 300 km yarıçapındaki geniş bir alanda hissedilen bir sarsıntı oldu.

Deprem sonrası değerlendirme yapan Prof. Dr. Naci Görür, bunun beklenen büyük deprem olmadığını, fayın kuzey kolundaki asıl gerilimin hâlâ yerinde durduğunu belirtti.

01 — Uzman Görüşleri

Türkiye'de öne çıkan deprem profesörleri

Aşağıdaki özetler, ilgili bilim insanlarının televizyon, YouTube ve basın açıklamalarından derlenmiştir. Görüşler birbirinden farklıdır — bu, bilimsel tartışmanın canlı olduğunun bir göstergesidir, kafa karışıklığı değil.

Beklenen İstanbul depremi için öngörülen büyüklükler

Uzmanların kamuya açık en güncel değerlendirmelerine göre (Richter/moment büyüklüğü, karşılaştırma amaçlıdır)
Prof. Dr. Şener Üşümezsoy
maks. ~6,2
Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan
~7,0–7,2
Prof. Dr. Naci Görür
7 ve üzeri
Prof. Dr. Celal Şengör
~7,2–7,6
M6.0M7.0M8.0
Anadolu Levhası ve Türkiye'nin başlıca fay hatlarını (Kuzey Anadolu Fayı dahil) gösteren, Türkçe etiketli jeolojik harita
Anadolu Levhası'nın tektonik konumu ve Kuzey Anadolu Fayı da dahil olmak üzere Türkiye'nin başlıca fay hatları. Kaynak: Wikimedia Commons (Türkçe sürüm), CC BY-SA 3.0.
Peki, deprem tam olarak nasıl oluşur? Kuzey Anadolu Fayı gibi bir "yanal atımlı" fayda gerçekleşen döngüyü izleyin. Gerilim yavaşça birikiyor… ANİ KIRILMA — DEPREM! Enerji boşaldı, döngü baştan başlıyor

Fay hattının iki yanındaki kaya kütleleri birbirine sürtünmeyle kilitlenir. Levhalar hareket etmeye devam ettikçe kilitli nokta esner ve gerilim biriktirir — ta ki bu gerilim kayaların dayanma sınırını aşana kadar. O anda kayalar aniden kayar, biriken enerji sismik dalgalar hâlinde açığa çıkar ve deprem olur. Bu döngü, bilim insanlarının "elastik geri sekme" (elastic rebound) dediği mekanizmadır.

Peki, Türkiye neden bu kadar sismik? Büyük resme bakalım. Anadolu Levhası, iki dev levha arasında sıkışan bir çekirdek gibi batıya doğru kayıyor. AVRASYA LEVHASI (sabit, direnen levha) ANADOLU LEVHASI (sıkışıp batıya kayıyor) ARABİSTAN LEVHASI (kuzeye doğru itiyor)

Arabistan Levhası kuzeye doğru Avrasya'ya çarpıyor. Avrasya sağlam durduğu için aradaki Anadolu Levhası bu sıkışmayı emiyor ve tıpkı iki parmak arasında sıkıştırılan bir çekirdek gibi batıya doğru "kaçıyor". Bu batıya kaçış, tam olarak Kuzey Anadolu Fayı'nın üzerinde gerçekleşiyor — yukarıdaki animasyonda gördüğünüz yerel mekanizma, işte bu büyük tablonun bir sonucu.

Enerji açığa çıktı — peki bize nasıl ulaşıyor? Fay hattında serbest kalan enerji, dalgalar hâlinde yeryüzünde yayılır. P dalgası (Primer Dalga) — hızlı, önce gelir S dalgası (Sekonder Dalga) — yavaş, daha yıkıcı Merkez Üssü Siz buradasınız

Kırılma anında açığa çıkan enerji, yer içinde dalgalar hâlinde her yöne yayılır. Önce hızlı ama nispeten hafif olan P dalgası (Primer Dalga) ulaşır — akıllı telefonların "depremden saniyeler önce" uyarı verebilmesinin sebebi budur. Hemen ardından gelen, daha yavaş ama çok daha yıkıcı olan S dalgası (Sekonder Dalga) ise asıl hissettiğimiz sarsıntıya neden olur. Merkez üssüne ne kadar yakınsanız bu fark o kadar kısalır; ne kadar uzaksanız o kadar uzar.

Bazı zeminler, sarsıntı sırasında sıvı gibi davranır Zemin sıvılaşması: suya doygun, gevşek zeminlerde görülen ve İstanbul'un bazı ilçelerinde risk oluşturan bir etki. Zemin normalde sağlam görünür Sarsıntıyla zemin SIVI gibi davranır!

Kum ve su karışımı gevşek zeminlerde, tanecikler normalde birbirine sürtünerek sağlam bir zemin oluşturur. Güçlü bir sarsıntı bu taneciklerin arasındaki suyu sıkıştırır, tanecikler birbirinden ayrılır ve zemin geçici olarak bir sıvı gibi davranmaya başlar — üzerindeki binalar batabilir veya yana yatabilir. Moriwaki'nin bahsettiği "zemini zayıf ilçeler" uyarısı, büyük ölçüde bu riske işaret ediyor.

Neden bazı binalar yıkılırken yanındaki ayakta kalır? Rezonans: bir binanın doğal salınım frekansı, zeminin sarsılma frekansıyla örtüşürse hasar katlanarak artar. Kısa bina Rezonanstaki bina Uzun bina

Her bina, yüksekliğine bağlı kendi doğal "sallanma frekansına" sahiptir — tıpkı farklı uzunluktaki sarkaçlar gibi. Zemin, o binanın doğal frekansına yakın bir hızda sarsılırsa, bina git gide artan genlikte sallanır ve çok daha fazla hasar görür; bu olguya rezonans denir. Bu yüzden aynı sokakta, aynı depremde bir bina ağır hasar görürken hemen yanındaki farklı yükseklikteki bina neredeyse hasarsız kalabilir — kentsel dönüşümün sadece "eski bina" değil, "doğru mühendislik" meselesi olmasının nedeni de budur.

NG

Prof. Dr. Naci Görür

Yer Bilimci · İTÜ Emekli Öğretim Üyesi
Büyük deprem yakın, M7+ bekliyor

İTÜ emekli öğretim üyesi olan Görür, Marmara Denizi'ndeki fay hatları üzerine yıllara dayanan deniz araştırmalarına dayanarak Kuzey Anadolu Fayı'nın kuzey kolunda ciddi bir gerilim biriktiğini ve İstanbul'u etkileyecek büyük bir depremin beklendiğini savunuyor. Depremin kesin tarihini bilmenin mümkün olmadığını, asıl konuşulması gerekenin "nasıl daha az can kaybıyla atlatılacağı" olduğunu vurgulayan Görür, kentsel dönüşümün hızlandırılmasını sürekli gündeme getiriyor. Kanal İstanbul projesine bölgenin jeolojik risklerini gerekçe göstererek karşı çıkıyor.

Naci Görür röportaj video kapak fotoğrafı
"Büyük İstanbul Depremi, Türkiye'nin Deprem Gerçeği" — YouTube ↗ Türkiye'de Deprem kitap kapağı
Türkiye'de Deprem
Doğan Kitap, 2020 · 136 sayfa

Türkiye'nin fay hatlarını, İstanbul'un riskli bölgelerini ve depremle yaşamayı öğrenmenin yollarını anlatan başucu kitabı.

Prof. Dr. Celal Şengör

Yer Bilimci · İTÜ Öğretim Üyesi
M7,2–7,6 bekliyor, sonuçlarına dikkat çekiyor

Marmara Denizi'ndeki fay araştırmalarını uluslararası ekiplerle yürütmüş, dünyaca tanınan bir yer bilimci olan Şengör, İstanbul'u etkileyecek büyüklüğü 7,2 ile 7,6 arasında bir depremin beklendiğini ve bu ihtimalin yüksek olduğunu ifade ediyor. Deprem sonrasında kentte yangın, altyapı sorunları ve dışarıdan yardım ulaştırmakta ciddi güçlükler yaşanabileceğini çarpıcı bir dille anlatan Şengör, çözümün hızlı ve kararlı bir kentsel dönüşümden geçtiğini söylüyor. Kanal İstanbul projesine de bölgenin yüksek deprem riski gerekçesiyle karşı çıkıyor.

Celal Şengör röportaj video kapak fotoğrafı
"Beklenen İstanbul Depremini Çizerek Anlattı" — YouTube ↗ 99 Sayfada İstanbul Depremi kitap kapağı
99 Sayfada İstanbul Depremi
İş Bankası Kültür Yayınları, 2006

Gazeteci Sefa Kaplan ile söyleşi formatında; depremin nasıl oluştuğunu, hangi bölgelerin risk altında olduğunu kısa ve anlaşılır biçimde ele alıyor.

ŞÜ

Prof. Dr. Şener Üşümezsoy

Yer Bilimci · İÜ Emekli Öğretim Üyesi
Farklı görüş: maksimum M6,2 öngörüyor

Marmara Denizi'nin altında bilim çevrelerinde sıkça anlatılan tek parça ve kesintisiz dev bir fay hattı bulunduğu görüşüne katılmayan Üşümezsoy, İstanbul için beklenen büyüklüğün 7 ve üzeri değil, en fazla 6,1–6,2 civarında olabileceğini savunuyor. 1912 ve 1894 depremlerinde kırılan segmentlerin enerjisinin önemli ölçüde boşaldığını ileri süren Üşümezsoy, bu görüşleriyle deprem bilimi camiasında daha yaygın kabul gören risk değerlendirmelerinden belirgin biçimde ayrışıyor. Asıl riskli bölgeler olarak Marmara yerine Denizli–Pamukkale ve Simav hattı gibi alanları işaret ediyor.

Şener Üşümezsoy röportaj video kapak fotoğrafı
"Beklenen İstanbul Depremi Açıklaması" — Sözcü TV ↗ Vatandaş İçin Deprem Rehberi kitap kapağı
Vatandaş İçin Deprem Rehberi
İleri Yayınları · Türkiye'de Deprem Riski ve Marmara Depremi

Marmara depremi tartışmalarını sade bir dille vatandaşa anlatmayı hedefleyen bir rehber kitap.

OT

Prof. Dr. Okan Tüysüz

Jeoloji Yüksek Mühendisi · İTÜ Emekli Öğretim Üyesi
90 bine yakın bina ağır hasar görebilir diyor

İstanbul Teknik Üniversitesi Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü'nde uzun yıllar öğretim üyeliği yapmış bir jeoloji yüksek mühendisi olan Tüysüz, 6 Şubat Kahramanmaraş depreminin ardından Türkiye'nin fay hatları üzerine yaptığı değerlendirmelerle geniş bir kitleye ulaştı. İstanbul'u bekleyen olası büyük depremde 90 bine yakın binanın ağır hasar görebileceğini veya yıkılabileceğini söyleyen Tüysüz, riskin yalnızca İstanbul'la sınırlı kalmayacağını, ülke genelinde 24 ilin diri fay hatları üzerinde bulunduğunu vurguluyor. "Deprem hakkında çok şey konuştuk ama hiçbir şey yapmadık" sözüyle tanınan Tüysüz, kentsel dönüşümün ertelenemez bir öncelik olduğunu savunuyor.

Okan Tüysüz röportaj video kapak fotoğrafı
"Büyük Marmara Depremi Açıklaması" — 9'dan 12'ye ↗ Deprem ve Türkiye kitap kapağı
Deprem ve Türkiye
Literatür Yayınları, 2021 · 264 sayfa

Levha tektoniğinden İstanbul ve Marmara'nın jeolojisine, "evimiz depreme hazır mı" sorusuna kadar geniş kapsamlı, renkli bir başvuru kitabı.

AE

Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan

Jeofizik Yüksek Mühendisi
Belirli bölge ve zaman aralığı öngörüyor

Stanford, Colorado School of Mines ve MIT'de eğitim almış bir jeofizik yüksek mühendisi olan Ercan, kendi geliştirdiği kestirim yöntemleriyle İstanbul ve Marmara'da birden fazla depremin belirli bölge ve zaman aralıklarıyla oluşabileceğini öngördüğünü söylüyor. Fay hatlarında biriken enerjiyi sık sık atom bombası gücüyle kıyaslayarak anlatan Ercan, riskli zeminlerde bulunan bölgelerden konut alınmaması ve kiralanmaması yönünde somut uyarılarda bulunuyor. Kesin tarih ve büyüklük içeren öngörüleri, kısa vadeli deprem tahmininin bilimsel olarak mümkün olmadığını savunan diğer uzmanlarca zaman zaman eleştiriliyor.

Övgün Ahmet Ercan röportaj video kapak fotoğrafı
"Büyük İstanbul Depremi İçin Tarih Verdi" — Sözcü TV ↗ Korkma Depremden Korunma Kılavuzu kitap kapağı
Korkma: Depremden Korunma Kılavuzu
Halk Kitabevi, 2023 · 152 sayfa

Deprem anında nereye saklanmalı, göçük altında nasıl hayatta kalınır gibi sorulara doğrudan, uygulanabilir yanıtlar veren bir başvuru kitabı.

DD

Prof. Dr. Ahmet Mete Işıkara

"Deprem Dede" · 1941–2013
Hazırlık bilincinin öncüsü — anısına

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü müdürlüğü yapmış olan Işıkara, 1999 Gölcük depreminin ardından yürüttüğü halkı bilinçlendirme seferberliğiyle "Deprem Dede" adıyla anılmaya başlandı. "Deprem değil, binalar öldürür" mesajıyla özetlenen çalışmalarında, can kaybının doğa olayının kendisinden değil sağlam yapılaşma eksikliğinden kaynaklandığını nesillere anlattı. 2013'te aramızdan ayrılan Işıkara'nın kurduğu Afete Hazırlık ve Deprem Eğitim Derneği (AHDER) ile bıraktığı miras bugün de sürüyor.

Ahmet Mete Işıkara arşiv video kapak fotoğrafı
"25 Yıl Önce Böyle Uyarmıştı: Deprem Olacaktır, Hazır Olun!" — YouTube ↗ Depremden Kalan Anılar kitap kapağı
Depremden Kalan Anılar
Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2004

Nazire Kalkan'ın Işıkara ile yaptığı samimi söyleşilerden ve halkı bilinçlendirmek için kaleme aldığı eğitici yazılardan oluşuyor.

OG

Dr. Oğuz Gündoğdu

Jeofizik Mühendisi · 1947–2022
Kuzey Anadolu Fayı uzmanı — anısına

İstanbul Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü eski öğretim üyesi olan Gündoğdu, Kuzey Anadolu Fayı konusundaki uzmanlığıyla tanınıyordu ve 1999 Gölcük depreminde sahada aktif görev almıştı. Emekli olduktan sonra da Mahalle Gönüllüleri Derneği (MAGDER) başkanlığını yürüterek olası İstanbul depremine karşı halkı bilinçlendirme çalışmalarını sürdürdü; Silivri açıklarındaki fay segmentinin 200 yılı aşkındır kırılmadığı uyarısıyla tanınıyordu. 27 Mayıs 2022'de aramızdan ayrılan Gündoğdu'nun anısına 2016'da Tekirdağ'da bir deprem parkı açıldı.

Oğuz Gündoğdu röportaj video kapak fotoğrafı
"Marmara ve Ege'deki Depremler Sonrası Korkutan Açıklama!" — YouTube ↗
02 — Ne Yapmalı

Deprem Öncesi · Anı · Sonrası

AFAD'ın resmi afet hazırlık rehberi ve Türkiye Deprem Vakfı'ndan derlenmiştir — 1992'de İTÜ öğretim üyelerince, deprem kaynaklı can ve mal kaybını azaltmak amacıyla kurulan bir vakıf. Bu üç blok zaman içinde genişleyecek — şimdilik en kritik adımlar burada.

"
Sıfırıncı saniyeye hazır olmak
MK
Prof. Dr. Mikdat KadıoğluİTÜ Meteoroloji ve Afet Yönetimi Enstitüsü Müdürü

Japonya'nın afet yönetimi modelinden esinlenen Kadıoğlu, depremin "sıfırıncı saniyesinde" — yani daha deprem olmadan önce — binanızın sağlam olması, eşyalarınızın sabitlenmiş olması ve deprem sigortanızın hazır olmasının hayat kurtardığını anlatıyor. FEMA (ABD), JICA (Japonya) ve Bournemouth Üniversitesi'nde (İngiltere) afet yönetimi eğitimi almış olan Kadıoğlu, iklim değişikliği ve afet bilinci üzerine yıllardır radyo, televizyon ve akademik çalışmalarla topluma öncülük ediyor.

"
Deprem dirençli kentler oluşturmak
NG
Prof. Dr. Naci GörürYer Bilimci

Görür'e göre bu hedef yalnızca kentsel dönüşümle başarılamaz; kentin yönetimi, halkı, altyapısı, yapı stoku, ekosistemi ve ekonomisinin bütünsel olarak depreme hazırlanmasını gerektirir. Bu vizyonunu editörlüğünü yaptığı "Deprem Dirençli Kentler: Bir Yol Haritası" kitabında somut adımlarla ortaya koyuyor.

Hazırlık

Deprem Öncesi

  • 72 saatlik su, gıda, ilk yardım ve önemli evrakları içeren bir afet çantası hazırlayın.
  • Dolap, kitaplık ve beyaz eşyaları duvara sabitleyin.
  • Hasarlı elektrik ve gaz tesisatını onarın; esnek bağlantı malzemesi kullanın.
  • Binanızın deprem güvenliğini kontrol ettirin ve DASK poliçenizi yaptırın.
  • Aile içi buluşma noktası ve iletişim planı belirleyin.
  • Yanıcı/kimyasal maddeleri kilitli, alt raflarda saklayın.

Kaynak: AFAD — Deprem Öncesi, Anı ve Sonrası Önlemleri

En kritik 60 saniye

Deprem Anı

  • PANİK YAPMAYIN — sakin kalın.
  • ÇÖK – KAPAN – TUTUN: Sağlam bir masanın altına çömelin, başınızı ve boynunuzu koruyun.
  • Pencerelerden, dolaplardan ve raflardan uzak durun.
  • Asla merdivenlere, asansöre ya da balkona koşmayın.
  • Dışarıdaysanız bina, elektrik hattı ve ağaçlardan uzaklaşıp çömelin.
  • Araçtaysanız yolu kapatmadan sağa çekin, cam kapalı şekilde araçta bekleyin.

Kaynak: AFAD — Deprem Öncesi, Anı ve Sonrası Önlemleri

İlk 72 saat

Deprem Sonrası

  • Önce kendi güvenliğinizi, sonra çevrenizdekileri kontrol edin.
  • Gaz kokusu varsa vanayı kapatın, kapı-pencereleri açıp binayı hemen terk edin.
  • Hasarlı binalara asla girmeyin, artçı sarsıntılara karşı tetikte olun.
  • Enkaz altındaysanız bağırıp enerji tüketmek yerine boruya/duvara vurun ya da düdük çalın.
  • Afet çantanızla mahalle toplanma noktanıza gidin.
  • Telefon hatlarını meşgul etmeyin; AFAD ve Kandilli'yi takip edin.

Kaynak: AFAD — Deprem Öncesi, Anı ve Sonrası Önlemleri

ÇÖK · KAPAN · TUTUN

Deprem anında hayat kurtaran 3 adım — yazdırıp evinize, sınıfınıza asın

1

ÇÖK

Bulunduğunuz yerde hemen çömelin. Ayakta kalmaya veya koşmaya çalışmayın.

2

KAPAN

Sağlam bir masanın altına girin; giremiyorsanız başınızı ve boynunuzu kollarınızla koruyun.

3

TUTUN

Sarsıntı tamamen bitene kadar masanın ayağına veya sağlam bir yere sıkıca tutunun.

03 — Japonya'nın Deneyiminden

Bizden önce aynı yoldan geçen bir ülke

Japonya da Türkiye gibi aktif fay hatları üzerinde kurulu, üstelik onlarca yıllık deprem hazırlığı deneyimi var. Kadıoğlu Hoca'nın "Sıfırıncı Saniye" kavramı da doğrudan Japon afet yönetim modelinden geliyor.

Bina + eğitim + tatbikat üçlüsü. Japonya'da deprem güvenliği tek başına bina yönetmeliğiyle değil; okullarda düzenli deprem tatbikatları, halka açık afet eğitim merkezleri ve "3 gün kendi başınıza idare edin" mantığıyla planlanan toplum temelli hazırlıkla birlikte yürütülüyor.

Erken uyarı kültürü. Japonya'nın ulusal erken uyarı sistemi, sismik dalgalar bir bölgeye ulaşmadan saniyeler önce telefonlara ve televizyonlara alarm gönderiyor — az önce "Mobil Uygulamalar" bölümünde gördüğünüz Deprem Ağı da aynı mantıkla çalışıyor.

"Deprem öldürmez" ilkesi ortak. Işıkara Hoca'nın "deprem değil, binalar öldürür" sözü ile Japonya'nın bina denetimine verdiği önem aynı gerçeğe işaret ediyor: doğru inşa edilmiş bir bina, en büyük can kurtarıcıdır.

"
Büyük depremler aniden gelmez, haberci sarsıntılar olur
YM
Yoshinori MoriwakiJapon Deprem Uzmanı · Yüksek İnşaat Mühendisi

Türk televizyonlarında sık sık İstanbul depremi hakkında görüş bildiren Moriwaki, Kuzey Anadolu Fayı'nın kuzey kolundaki gerilime dikkat çekiyor ve zemini zayıf bazı İstanbul ilçelerinde ekstra tedbir alınmasını öneriyor. Kesin bir tarih vermek yerine, sarsıntı sıklığının artışının takip edilmesi gerektiğini vurguluyor — kentsel dönüşümün önceliğine ise diğer uzmanlarla aynı noktada birleşiyor.

04 — Deprem Çantası

72 saatlik afet çantanızı hazırlayın

Aşağıdaki her kart, o ürünü aramak için doğrudan bir alışveriş sitesine yönlendirir — kolayca bulup tamamlayabilirsiniz.

05 — Kendinizi Sınayın

Ne kadar hazırsınız?

6 soruluk kısa bir öz-değerlendirme. Dürüstçe yanıtlayın — amaç sınav değil, eksiklerinizi görmek.

1. Evinizde 72 saatlik su, gıda ve ilk yardım malzemesi içeren bir deprem çantanız var mı?

2. Ailenizle deprem sonrası buluşma noktanız belli mi?

3. Evinizdeki dolap, kitaplık, TV gibi eşyalar duvara sabitlenmiş mi?

4. DASK (Zorunlu Deprem Sigortası) poliçeniz var mı?

5. ÇÖK-KAPAN-TUTUN hareketini deprem anında doğru uygulayabilir misiniz?

6. Yaşadığınız binanın deprem güvenliği hiç kontrol edildi mi?

7. Aile Acil Durum Planınızı (buluşma noktaları, şehir dışı iletişim kişisi) doldurdunuz mu?

06 — Planınızı Yapın

Aile Acil Durum Planı

Doldurun, yazdırın, buzdolabına ya da girişe asın — deprem anında sakin kalmanın en iyi yolu önceden plan yapmaktır.

Bizim Acil Durum Planımız

Aile Acil Durum Planı — Claude Afet Desteği

Buluşma Noktaları

Şehir Dışı İletişim Kişisi

Yerel hatlar meşgulken bu kişi, aile üyeleri arasında bilgi köprüsü olabilir.

Aile Üyeleri ve İletişim Bilgileri

Özel İhtiyaçlar

Bu bilgiler yalnızca tarayıcınızda görüntülenir; hiçbir sunucuya gönderilmez veya kaydedilmez. Sayfayı kapattığınızda silinir — yazdırıp elle saklamanızı öneririz.

07 — Canlı Veri

Son 30 yılda M4,5 ve üzeri depremler

USGS'in açık deprem kataloğundan canlı olarak çekilir, Türkiye sınırlarıyla sınırlandırılmıştır. Her nokta bir depremi, yoğunluk ise bölgesel sismik etkinliği temsil eder.

Türkiye haritası
USGS'ten canlı veri yükleniyor…
M4,5–5,0 M5,0–5,5 M5,5–6,0 M6,0–6,5 M6,5+

Temel harita: NordNordWest, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Deprem noktaları, sayfa her açıldığında USGS'in canlı API'sinden otomatik çekilir — evet, gerçekten canlıdır. Aynı veriyi USGS'in kendi haritasında siz de anlık olarak kontrol edebilirsiniz.

09 — Sosyal Medya

Anlık paylaşımları takip edin

Aşağıda bu hesapların gerçek, tarihli paylaşımlarından örnekler yer alıyor. En güncel akış için "X'te Gör" bağlantısına tıklayın.

📌 Bu kartlarda, ilgili hesapların yakın zamanda paylaştığı gerçek gönderilerden örnekler yer alıyor. Anlık ve en güncel paylaşımlar için "X'te Gör" bağlantısına tıklayarak hesabı doğrudan ziyaret edebilirsiniz.

10 — Mobil Uygulamalar

Telefonunuzda bulunması önerilen uygulamalar

Bağlantılar önce iPhone / App Store içindir — bu uygulamaların çoğunun Android sürümü de mevcuttur.

LastQuake

EMSC

Avrupa-Akdeniz Sismoloji Merkezi'nin resmî, reklamsız anlık deprem bildirim uygulaması.

Güvendeyim

AKUT Arama Kurtarma Derneği

Tek dokunuşla sevdiklerinize konumunuzla birlikte "güvendeyim" SMS'i gönderir, hat yoğunluğunu azaltır.

Deprem Düdüğü

iOS: Osman Koç · Android: farklı geliştirici

Enkaz altında tek düğmeyle yüksek sesli düdük çalar; ekranınızdaki düdükle aynı mantık, cebinizde hazır.

Deprem Ağı

Earthquake Network

Akıllı telefon ivmeölçerlerini bir ağ gibi kullanarak sismik dalgalar ulaşmadan saniyeler önce uyarır. (Ücretli)

AFAD Acil Çağrı

T.C. İçişleri Bakanlığı AFAD

Resmî AFAD uygulaması; acil arama, yaralı bildirimi ve afet öncesi/anı/sonrası rehberini tek yerde toplar.

12 — Sözlük

Deprem terimleri A'dan Z'ye

Bir harfe tıklayarak doğrudan o bölüme gidebilirsiniz.

A

AFAD
Türkiye'nin afet ve acil durum yönetiminden sorumlu, İçişleri Bakanlığı'na bağlı resmi devlet kurumu.
AKUT
1996'da kurulan, gönüllü arama-kurtarma ve afet bilinçlendirme faaliyetleri yürüten sivil toplum kuruluşu.
Artçı Sarsıntı
Ana depremden sonra aynı fay bölgesinde meydana gelen, genellikle daha küçük şiddetteki takip depremleri; zamanla seyrekleşir ama hasarlı yapılarda ek risk oluşturabilir.

B

Büyüklük (Magnitude)
Bir depremin kaynağında açığa çıkan toplam enerjiyi ifade eden, sismograf verileriyle hesaplanan ölçü; bir noktada ne kadar hissedildiğini belirten "şiddet"ten farklıdır (bkz. Ş).

Ç

ÇÖK – KAPAN – TUTUN
AFAD'ın deprem anında önerdiği temel korunma hareketi: sağlam bir eşyanın yanında/altında çömelmek, başı ve boynu korumak, sabit bir yere tutunmak.

D

Deprem Çantası
Deprem sonrası ilk 72 saat için hazırlanan; su, gıda, ilk yardım malzemesi ve önemli evrakları içeren acil durum çantası.
Deprem Dede
Sismolog Ahmet Mete Işıkara'nın (1941–2013) 1999 sonrası halkı bilinçlendirme çalışmalarıyla kazandığı halk arasındaki lakabı.
Diri Fay
Jeolojik olarak yakın geçmişte hareket etmiş ve gelecekte tekrar kırılma potansiyeli taşıyan fay hattı.

E

Erken Uyarı Sistemi
P dalgalarının S dalgalarından önce algılanmasına dayanan, yıkıcı sarsıntı ulaşmadan saniyeler önce uyarı gönderebilen teknoloji.

F

Fay Hattı
Yer kabuğundaki iki kaya kütlesinin birbirine göre kaydığı kırık zonu; depremlerin fiziksel kaynağı.

G

Göçük
Bir yapının deprem sırasında kısmen veya tamamen çökmesi sonucu oluşan enkaz yığını.

H

Hayat Üçgeni
Sağlam bir mobilyanın yanında veya altında çömelerek oluşturulan, olası bir çökmede boşluk sağlayabilecek korunma alanı.

K

Kandilli Rasathanesi
Boğaziçi Üniversitesi bünyesindeki Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü; Türkiye'nin en köklü deprem izleme kurumlarından biri.
Kentsel Dönüşüm
Deprem riski taşıyan eski ve güvensiz yapı stokunun yıkılıp güncel deprem yönetmeliğine uygun olarak yeniden inşa edilmesi süreci.
Kuzey Anadolu Fayı (KAF)
Anadolu ve Avrasya levhaları arasındaki, yaklaşık 1.500 km uzunluğunda ve İstanbul'un yaklaşık 20 km güneyinden geçen ana kırık hattı.

M

Moment Büyüklüğü (Mw)
Günümüzde bilim insanlarının büyük depremler için tercih ettiği, sismik momentten hesaplanan güncel büyüklük ölçeği.

P

P Dalgası (Primer Dalga)
Depremde ilk hissedilen, sıkışma-gevşeme şeklinde ilerleyen ve nispeten daha az hasar veren hızlı sismik dalga türü.

R

S

S Dalgası (Sekonder Dalga)
P dalgasından sonra ulaşan, dalga yönüne dik titreşen ve asıl yıkıcı sarsıntıya neden olan daha yavaş sismik dalga türü.
Sıvılaşma (Likefaksiyon)
Suya doygun gevşek zeminlerin güçlü bir sarsıntı sırasında geçici olarak sıvı gibi davranması; üzerindeki yapılarda batma veya yan yatmaya yol açabilir.

Ş

Şiddet (Intensity)
Bir depremin belirli bir noktada hissedilme ve hasar verme derecesi; zemin yapısı ve merkez üsse mesafeye göre değişir, büyüklükten (magnitude) farklı bir kavramdır.

T

Tsunami
Deniz tabanındaki ani deprem kaynaklı yer değişiminin oluşturduğu, kıyıya ulaştığında yıkıcı olabilen dev deniz dalgası; Marmara Denizi için de bir risk faktörüdür.

U

USGS
ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu; dünya genelindeki depremleri izleyen ve açık veri sağlayan bilimsel kurum.

Y

Yapı Stoku
Bir bölgedeki mevcut binaların tamamı; deprem güvenliği açısından eski ve güçlendirilmemiş yapı stoku en büyük risk kaynağı olarak görülüyor.
İstanbul üzerinde berrak, aydınlık bir gökyüzü panoraması

Deprem geçer, gökyüzü yeniden berraklaşır.

Bu görsel bilimsel bir tahmin değil, sembolik bir kapanıştır: hazırlıklı olmak, korkuyla değil bilinçle yaşamak demektir. Kaynak: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.